Pięć śledzi na jeden rzut — i dlaczego więcej się nie da

Kiedy trafisz na ławicę, ryba leci za rybą. Ale zestaw ma swoją granicę.

Stoisz na molo w środku wiosennego ciągu śledzia i patrzysz, jak kolejny wędkarz obok podrywa zestaw — a na końcu żyłki zamiast jednej ryby wisi ich od razu kilka, srebrne i szamoczące się jedna przy drugiej. Chwilę później to samo powtarza się dwa stanowiska dalej. Wygląda to na przechwałkę albo fart, ale w rzeczywistości to najzwyklejsza w świecie codzienność sezonu na śledzia. Pytanie, które nasuwa się samo, brzmi inaczej: skoro tak łatwo idzie wyciągnąć kilka naraz, to dlaczego nikt nie ma zestawu na dziesięć albo piętnaście haczyków?

Dlaczego akurat kilka na raz

Sekret tkwi w samym zestawie, który wędkarze nazywają między sobą „choinką" — kilka krótkich przyponów z małymi haczykami, muszkami albo piórkami, zamocowanych jeden nad drugim na tej samej głównej żyłce, z ciężarkiem na końcu. Śledź żeruje w gęstych, wędrujących stadach, więc kiedy taka choinka trafi w sam środek przepływającej ławicy, ryby biorą praktycznie równocześnie na kilku haczykach naraz, zamiast pojedynczo jak przy klasycznym zestawie na jedną przynętę. To nie przypadek ani wyjątkowe szczęście — zestaw jest tak pomyślany, żeby to robić, i właśnie dlatego kilka sztuk na jednym podrywie to normalny wynik udanego trafienia w stado, a nie coś, czym trzeba się chwalić.

Śledź czy jednak szprot?

W środku gorączkowego ciągu, kiedy jedna ryba goni drugą i choinka wraca na wodę niemal bez przerwy, łatwo nie zwrócić uwagi, że część tego, co ląduje w wiaderku, wcale nie jest śledziem. Szprot pływa w bardzo podobnych stadach, w tych samych miejscach i bierze na te same drobne muszki, a na pierwszy rzut oka obie ryby są po prostu małe i srebrne. Śledź bywa zwykle nieco większy i ma pełniejszy, bardziej „rybi" kształt, podczas gdy szprot jest smuklejszy i drobniejszy — ale w pośpiechu, z rękami pełnymi ryb, mało kto się zatrzymuje, żeby to porównać. Nie jest to żaden dramat, tylko warto mieć z tyłu głowy, że nie każda drobna srebrna rybka z tego samego zarzutu to na pewno śledź.

Jest w tym pewna cicha ironia. Ty, stojąc na molu, możesz bez żadnych formalności wyciągać po kilka śledzi jednym rzutem choinki, ile dusza zapragnie w ramach sezonu. Tymczasem komercyjny połów zachodniobałtyckiego śledzia — tego samego stada, które podchodzi pod nadmorskie mola — ma dziś limit ograniczony właściwie do przyłowu, z wyjątkiem tylko dla drobnych, przybrzeżnych rybaków. Podobnie jak przy dorszu, także i tu w tle toczy się cichszy spór o kondycję stada, o którym większość wędkarzy stojących na molu nawet nie wie.

Więc następnym razem, kiedy zobaczysz, jak sąsiad na molu podrywa choinkę z kilkoma śledziami naraz, będziesz wiedział dokładnie, gdzie jest granica — i że pięć haczyków to nie przypadek, tylko konkretna liczba zapisana w przepisach.